Tatarlar ve Tatar Mitolojisi

Tatar sanatında gelenekler

Tatar sanatında gelenekler
Yazan : @Dünya Dinleri Tarih : Kategori : Tatarlar ve Tatar Mitolojisi Yorumlar : 0 Okunma : 4058 Beğen : 0

Tatar sanatı ve kültürünün temelinde İdil Bulgar Devleti, Altınordu ve Kazan Hanlığı’nın gelenekleri bulunmaktadır. Ayrıca 922 yılında Tatarların kendi istekleri ile kabul ettikleri İslam önemli bir rol oynamıştır. Halk arasında yaygın olan runik yazının yerini Arapça yazısının alması bilim, felsefe ve edebiyatın gelişmesine ivme kazandırmıştır. İdil Bulgarlarının İslam dünyasıyla bu arada Mekke, Mısır, Türkiye, İran ile ticari ve diplomatik ilişkileri gelişiyordu. İslam öncesi döneme ait olan mitolojide rastlanan kuş, hayvan ve insanlar resimlerinin yerine çiçekli bitkiler resimleri ve geometrik süslemeler gelmiştir. Bulgar ustalarının günümüze gelen eserleri arasında muhteşem tunç, gümüş ve altın sanat eserleri yer almaktadır.

1236 yılında İdil Bulgar Devleti’nin Altınordu Devleti’nin içine girmesiyle sanatta yeni süreç başlamıştır. Altınordu kültürü Türk, Moğol ve Orta Asya kültürel geleneklerinin karışımıdır. Onun özellikleri görkemli süslemeler, değerli taş ve metallerin kullanılması. Silah, erlerin kıyafetiyle ilgili eşyaların yapımı özel önem taşıyordu.

İdil Bulgar Devleti’nin mimarlığı de aktif şekilde gelişiyordu. Tüccarlar ve gezginler görkemli saraylar, yüksek minareli camiler, beyaz ve mavi çinilerle süslenmiş türbelerin güzelliğine hayranlıkla bakarlardı.

Altınordu’nun dağılmasıyla Astrahan, Kazan, Sibirya ve Kasimov isimli bir sıra bağımsız Tatar hanlığı oluştu. Kazan Hanlığı’nın başkentinde en güzel mimari gelenekler gelişmeye devam ediyordu.

16. yüzyılın ikinci yarısında Kazan Hanlığı Rusya Devleti’nin içine girdi. Rus şehirlerinden Kazan’a taşınanlar Doğu kültürünün etkisi altında bulunan Rus kültürünün unsurlarını yanında getirdiler. Tarihçilerin tahminlerine göre Kazan Kremlini’nde 1552 yılında yıkılmış sekiz minareli Kul Şerif Camii Moskova’nın Kızıl Meydanı’nda bulunan ünlü Aziz Vasil Katedrali için mimari örnek oldu.

Ayrıca ünlü Kazan Tacı ve Monomah Kalpağı Rusya Devleti ile Kazan Hanlığı arasındaki kültür etkileşiminin parlak örneklerinden biridir. Onlar Tatar hanlarından gelen şu an Moskova’da Kremlin’de saklanan Rus çarlarının taçlarıdır.

18-19. yüzyıllarda Tatar kentsel kültür ve el sanatları kırsal kültürün geleneklerine bağlı olarak gelişiyordu. Sonucunda sanatta Volga ve Urallar bölgelerinde yaşayan Tatarların kentsel kültürü temelinde klasik örnek olan genel formlar oluşmuştur. Bu kültürün kökenleri ise Kazan Tatarlarının etno kültürel geleneklerine uzanıyor. Başka etnik gruplardan farklı olarak Kazan Tatarları el sanatı alanında zanaat tesislerini kurmayı başardılar. Bunun sayesinde hemen bütün bölgesel Tatar gruplarının ve komşu Türk halklarının bile (Başkurtlar, Kazaklar v.s.) ihtiyaçlarını karşılayan seri üretim sağladılar.

Genel etnik formlar genellikle Tatarların dekoratif sanatında görülür. Mesela 18-19. yüzyıllarda geleneksel Tatar kıyafeti oluşmuştur. Bu kıyafet sanatsal uyum içindeki geleneksel unsurları birleştiren eşsiz bir komplekstir. Kıyafet Tatarların yaşadıkları bütün bölgelerinde yaygın olmuştur.

Günümüzde Tatar sanatı gelişmeye devam ediyor. Ustalar Tatar halk sanatının geleneklerini titizlikle koruyarak geliştiriyorlar.



Yazar Hakkında

  • @Dünya Dinleri

    @Dünya Dinleri

    Bırakın Fikirleriniz Özgür Kalsın ! https://www.alternatifforum.org

    Dunyadinleri.Com Yöneticisi

İlgili Sayfalar

Mitoloji