Karaçay - Balkar Mitolojileri

Karaçay-Balkar mitolojisinde canavarlar

Karaçay-Balkar mitolojisinde canavarlar
Yazan : @Dünya Dinleri Tarih : Kategori : Karaçay - Balkar Mitolojileri Yorumlar : 0 Okunma : 3447 Beğen : 0

Balkar ve Karaçaylar’ın mitolojisinde doğa insandan kat kat daha güçlü olduğu için doğa güçleri folklorda çeşitli canavarlar olarak betimlenirdi.

Onlardan biri Sarıuyek isimli çok başlı dev bir ejderhadır. Masallarda o insanların düşmanı: nehrin akışını engelleyerek ya da suyunu içerek açlık ve kuraklığa yol açar. Ejderhanın yumuşatılması için ona yem olarak kızlar verilir. Eski zamanlarda Sarıuyek hasat verebilen ya da insanları ondan mahrum kılabilen su ve toprak koruyucusu sanılırdı.

Efsaneler ve masallarda Ankar kuşlarına sık sık rastlanır. Bu kuşlar, pençesine geçen insanlar ile hayvanları götürdüğü yeryüzünün ucundaki dağlarda yaşar.

Karaçay-Balkar folklorunun en tanınmış canavarları – Emegen isimli aptal ve açgöz çirkin devlerdir. Özellikle insan etini yemeyi severler. Emegen’ler insanlar gibi konuşmayı ve keçiler otlatmayı bilirler. Karaçay-Balkar destanında Emegen’ler Nart kahramanlarının can düşmanları.

Emegen’e benzeyen başka bir yaratık – dev boylu, çok güçlü Ağaç Kişi. Masallarda o insana saldırabilir, ama bazen yardım da edebilir. Ayrıca Ağaç Kişi ormanın koruyucusu olarak betimlenir. İnsanların ağaçları boşuna kesmesini engeller, bunun için sert bir şekilde cezalandırır.

Daha bir tehlikeli yaratığın ismi Almastı. Onlar kah çirkin kah ayaklarına kadar uzun saçlı çıplak güzel kızlar olarak betimlenir. Almastı’lar genellikle ormanlarda yaşar, ama bazen insanların onlar için yemek bıraktıkları çatı arasına yerleşir. Efsanelere göre Almastı’yı öldürmemeli, çünkü ölmekten önce katilini lanetler.

Karaçay-Balkar mitolojisinde sık sık rastlanan canavarlar arasında Jelmauz isimli çelik dişli kana susamış yamyam yer alıyor. Bir efsaneye göre bir Nart kahramanının kanatlı köpekleri samırlar Jelmauz’u parçaladı. Ama onun başı yapışan köpeklerle birlikte gökyüzüne uçtu, orada ise köpekler ondan Ay’ı korumaya başladı. Yılda bir kez samırlar yorgunluktan uykuya dalar, o zaman Jelmauz Ay’ı yutmaya çalışır, bundan dolayı da ay tutulması meydana gelir. O zaman insanlar köpekleri uyandırmak için ateş açmaya, haykırmaya başlarlar. Köpekler uyanır ve Jelmauz’un başını Ay’dan ayırır.

Karaçay-Balkar folklorunda ayrıca insanlara saldıran ve sonuçta Nartlar tarafından yok edilen büyük sepet büyüklüğündeki dev örümcekler, uzun dişli gökyüzü kurdu Hohuri, kan içen kötü ruh Emgek’ten söz edilir. Günümüzde de çocukların korkutulduğu Babay ve Mamu isimli yaratıklar da insanların düşmanları sanılır.

Kan Tuluk – kan ile dolu kırılgan bir kaba benzeyen korkunç yaratıktır. İnsan ona dokununca içinden zehirli kan fışkırmaya başlar. İnsan bu kandan dolayı hastalanır ve sonunda ölür. Gece yarısı bu yaratık kötü kalpli kadının mezarından ava çıkar. Günümüzde de kötü insan için ‘Kan Tuluk!’ ifadesini kullanırlar.

Masallarda ayrıca Emegenler’e benzeyen uzun tırnaklı devlere rastlanır. Genellikle her hangi bir değerli emaneti korurlar.



Yazar Hakkında

  • @Dünya Dinleri

    @Dünya Dinleri

    Bırakın Fikirleriniz Özgür Kalsın ! https://www.alternatifforum.org

    Dunyadinleri.Com Yöneticisi

Mitoloji