Allah'a İman

Allah'ın İsimleri , İsimlerinin Anlamları, Esmâ-i Hüsnâ

Allah'ın İsimleri , İsimlerinin Anlamları, Esmâ-i Hüsnâ
Yazan : @Dünya Dinleri Tarih : Kategori : Allah'a İman Yorumlar : 0 Okunma : 13023 Beğen : 0

Müminin Allah'ı tanıması amacıyla ilâhî zâtı nitelendiren kavramlara isim veya sıfat denilir. Hay (diri), alîm (bilen), hâlik (yaratan) gibi dil açısından sıfat kalıbında olan kelimeler isim kabul edilirken, bunların masdarlarını oluşturan ve Allah'ın zâtına nisbet edilen kavramlar sıfat olarak değerlendirilir.

1. "Allah" Özel İsmi
Kendisine ibadet edilen yüce varlığın özel ismidir. Özel isimler diğer dillere tercüme edilemezler. Hatta Arapça olan bir başka kelimenin onun yerini tutması da mümkün değildir. Bu sebeple bilginler ister Arapça olsun, ister diğer herhangi bir dilden olsun, başka bir kelimenin "Allah" isminin yerini tutamayacağı konusunda fikir birliği içindedirler. Ancak Kur'an'da, Allah kelimesinin işaret ettiği zât için ilâh, mevlâ, rab gibi isimler de kullanılmıştır. Bu sebeple Farsça'daki Hüda ve Yezdân, Türkçe'deki Tanrı ve Çalab... gibi isimler her ne kadar Allah özel isminin yerine geçmezse de ilâh, mevlâ, rab gibi âyet ve hadislerde geçen Allah'ın diğer isimlerinin yerine kullanılabilir.

2. İsm-i A‘zam
Bu tamlama, sözlükte “en büyük isim” anlamına gelmektedir. Terim olarak Allah'ın en güzel isimleri içerisinde yer alan bazı isimleri için kullanılmıştır.

Bir grup İslâm âlimi, Allah'ın isimlerinin hepsinin eşit derecede büyük ve üstün olduğunu söylemiş, birini diğerlerinden ayırmamışlardır. Bir grup ise hadisleri göz önünde bulundurarak, bazı isimlerin diğerlerinden daha büyük ve faziletli olduğu görüşünü benimsemişlerdir. Hz. Peygamber'in bazı hadislerinde ism-i a‘zamdan bahsedilmekte, bu isimle dua edildiği zaman, duanın mutlaka kabul edileceği bildirilmektedir (bk. Ebû Dâvûd, “Vitr”, 23; Tirmizî, “Da‘avât”, 64, 65, 100; Nesâî, “Sehv”, 58; İbn Mâce, “Duâ”, 9, 10). Fakat Allah'ın en büyük isminin hangisi olduğunu kesin olarak belirlemek mümkün değildir. Çünkü bu hadislerin bir kısmında Allah ismi, bir kısmında ise rahmân, rahîm (esirgeyen, bağışlayan), el-hayyü'l-kayyûm (diri ve her şeyi ayakta tutan), zü'l-celâli ve'l-ikrâm (ululuk ve ikram sahibi) isimleri Allah'ın en büyük ismi olarak belirtilmektedir.

3. Esmâ-i Hüsnâ
İsmin çoğulu olan esmâ kelimesi ile, “en güzel” anlamındaki hüsnâ kelimesinin oluşturduğu bir sıfat tamlaması olan esmâ-i hüsnâ (el-esmâü'lhüsnâ), yüce Allah'ın bütün isimleri için kullanılan bir terimdir.

"Allah, kendisinden başka ilâh olmayandır. En güzel isimler O'na mahsustur" (Tâhâ 20/8), "...En güzel isimler O'nundur. Göklerde ve yerde olanlar O'nun şanını yüceltmektedirler. O galiptir, hikmet sahibidir" (el-Haşr 52/24) meâlindeki âyetlerde de ifade edildiği gibi en güzel isimler Allah'a mahsustur. Çünkü bütün kemal ve yetkinliklerin sahibi O'dur. O'nun isimleri en yüce ve mutlak üstünlük ifade eden kutsal kavramlardır. Allah'ın isimlerine esmâ-i ilâhiyye de denilir.

Allah Teâlâ'nın Kur'an'da ve sahih hadislerde geçen pek çok ismi vardır. Kul bu isimleri öğrenerek Allah'ı tanır, O'nu sever ve gerçek kul olur. Kur'an'da "En güzel isimler Allah'ındır. O halde O'na o güzel isimlerle dua
edin..." (el-A‘râf 7/180) buyurularak, esmâ-i hüsnâ ile dua ve niyazda bulunulması emredilmiştir. Esmâ-i hüsnânın birden fazla olması, işaret ettiği zâtın birden çok olmasını gerektirmez, bütün isimler o tek zâta delâlet ederler: "De ki: İster Allah deyin, ister rahmân deyin, hangisini deseniz olur..." (el-İsrâ 17/110).

Hz. Peygamber bir hadislerinde, yüce Allah'ın 99 isminin bulunduğunu, bu isimleri sayan ve ezberleyen kimselerin cennete gireceğini haber vermiştir (Buhârî, “Da‘avât”, 68; “Tevhîd”, 12; Müslim, “Zikr”, 2; Tirmizî, “Da‘avât”, 82). Hadislerde geçen “saymak” (ihsâ) ve “ezberlemek” (hıfz) ile maksat Allah’ı güzel isimleriyle tanımak ve O’na iman, ibadet ve itat etmektir. Allah’ın isim ve sıfatları 99 isimden ibaret değildir. Allah'ın âyet ve
hadislerde geçen başka isimleri de vardır. Hadiste 99 sayısının zikredilmesi, sınırlama anlamına değil, bu isimlerin Allah'ın en meşhur isimleri olması sebebiyledir. Tirmizî ve İbn Mâce'nin rivayet ettikleri bir hadiste bu doksan dokuz isim tek tek sayılmıştır (Tirmizî, “Da‘avât”, 82; İbn Mâce, “Duâ”, 10).

Bu isimler şunlardır:

Allah'ın 99 İsmi

NoİsimArapçasıAçıklama
1AllahاللهKesin olmamakla beraber Arapça'da yaratıcı anlamına gelen El-İlah'dan türediği sanılır. (Diğer bütün isimlerini kapsar.)
2RahmânالرحمنRahman, rahmet sâhibi.
3RahîmالرحيمAcıyan, merhamet eden.
4AdilالعدلAdil olan.
5AfüvالعفوAffedici.
6ÂhirالآخرVarlığı sonrasız olan, varlığının zamansal sonu olmayan.
7AlîmالعليمHer şeyi çok iyi bilen.
8AliyyالعليUlu, yüce, üstün olan.
9AzîmالعظيمBüyüklük sahibi.
10AzîzالعزيزAziz, izzetli.
11BâisالباعثSeçip ortaya çıkaran.
12BâkîالباقيVarlığının sonu olmayan, gelmeyen.
13BâriالبارئYaratan.
14BasîrالبصيرGören.
15BâsitالباسطFerahlatan, genişleten.
16BâtınالباطنVarlığı (zâtı) gizli olan, cisim olarak görünmeyen.
17BedîالبديعÖrneksiz yaratan.
18Berrالبَرّİyilik yapan.
19CâmiالجامعToparlayan.
20CebbârالجبّارGüç kullanan.
21CelîlالجليلHiddetli.
22DârالضارZarar veren.
23EvvelالأوّلVarlığı öncesiz olan, varlığının zamansal başı olmayan.
24FettâhالفتّاحAçan, genişlik verici.
25GaffârالغفّارBağışlayıcı.
26GafûrالغفورAffeden.
27GanîالغنيZengin.
28HabîrالخبيرHer şeyden haberdâr olan.
29HâdîالهاديHidâyet verici.
30HâfıdالخافضPerişan eden.
31HafîzالحفيظKoruyucu.
32HakemالحكمHakem.
33HakîmالحكيمHer işi hikmetli olan.
34HakkالحقّVarlığı (zâtı) hiç değişmeden duran.
35HâlikالخالقYaratıcı.
36HalîmالحليمYumuşak muâmele eden.
37HamîdالحميدÖvülen.
38HasîbالحسيبHesap gören.
39HayyالحيّHer zaman diri olan.
40KābidالقابضSıkan, daraltan.
41KādirالقادرKudretli.
42KahhârالقهّارKahreden.
43KaviyyالقويّKuvvetli.
44KayyûmالقيّومAyakta tutan.
45KebîrالكبيرBüyük.
46KerîmالكريمCömert.
47KuddüsالقدّوسTertemiz.
48Latîfاللطيفİnce, letâfetli.
49MâcidالماجدŞânlı.
50Mâlik-ül Mülkمالك الملكMülkün gerçek ezeli ve ebedi sâhibi.
51MâniالمانعEngel olan.
52MecîdالمجيدŞerefli.
53MelikالملكHükümdar.
54MetînالمتينSağlam.
55Mu'ahhirالمؤخّرGeride bırakan, erteleyen.
56Mucîbالمجيبİcâbet eden.
57MuğnîالمغنيZenginleştiren.
58MuhsîالمحسيSayan.
59MuhyîالمحييCanlandıran, dirilten.
60MuîdالمعيدDöndüren.
61Muizالمعزİzzet veren.
62MukaddimالمقدّمÖne geçiren.
63MukîtالمقيتBesleyen.
64MuksitالمقسطDürüst veya tasarruflu
65Muktedirالمقتدرİktidar sahibi.
66MusavvirالمصورTasarımlayan, şekillendiren.
67Mübdî'المبدىءVarlık veren
68MüheyminالمهيْمنBelirleyici.
69Mü'minالمؤمنGüvenen.
70MümîtالمميتÖldüren, can alan.
71Müntakimالمنتقمİntikam alan.
72MüteâliالمتعالِHer şeyden yüce.
73MütekebbirالمتكبّرBütün ihtişamın sahibi, Büyük ve büyüklenen[5]
74MüzilالمذلZillet veren.
75NâfiالنافعFaydalandıran.
76NûrالنورEvreni nurlandıran.
77RâfiالرافعYücelten.
78RakîbالرقيبKontrol ve gözetim altında bulunduran.
79Ra'ûfالرؤوفEsirgeyen.
80ReşîdالرشيدDoğru yola eriştiren.
81RezzâkالرزّاقRızıklandıran.
82SabûrالصبورSabırlı olan.
83SamedالصمدHer şey kendisine muhtaç olan, kendisi ise hiçbir şeye muhtaç olmayan.
84ŞehîdالشهيدŞâhit.
85ŞekûrالشكورTeşekkür eden.
86SelāmالسلامEsenlik kaynağı.
87Semîالسميعİşiten.
88TevvâbالتوّابTövbelere kucak açan.
89Vâcidالواجدİcâd eyleyen, varlığı kendinden olan.
90VâhidالواحدEşi ve benzeri olmayan, zâtında tek olan.
91VâlîالواليEvreni ve evrende olan her şeyi yöneten.
92VârisالوارثBütün servetlerin gerçek sâhibi.
93VâsiالواسعBağışlaması bol ve rahmeti çok olan.
94VedûdالودودSevilen.
95VehhâbالوهّابKarşılıksız bolca veren.
96VekîlالوكيلVekil kılınan.
97VelîyyالوليVeli, dost.
98ZâhirالظاهرYarattıklarıyla varlığı aşikâr olan.
99Zülcelâl-i vel-İkrâmذو الجلال والإكرامŞanlı ve İkrâmlı.

Allah'ın isimleri konusundaki temel dayanak vahiy olduğu için, bu isimler insanlar tarafından değiştirilemez. Âyet ve hadisler Allah'ı nasıl isimlendirmiş ise öyle isimlendirmek gerekir.



Yazar Hakkında

  • @Dünya Dinleri

    @Dünya Dinleri

    Bırakın Fikirleriniz Özgür Kalsın ! https://www.alternatifforum.org

    Dunyadinleri.Com Yöneticisi

Dünya Dinleri